معرفی انیاگرام

شخصیت شناسی و خوداگاهی


انیاگرام علم شخصیت شناسی است و راهی برای مشاهده درون. انیاگرام به مثابه چراغی است که به ما کمک می کند بعد از سالها رنج از نااگاهی با نوری از آگاهی به بررسی وجود خود بپردازیم. بخشهای تاریک وجودمان را که سالهاست نادیده انگاشتیم؛ بررسی کنیم و به پای درد و دل درون خود بنشینیم.
پیدا کنیم منی را که سالهاست از باورهایی که خود از آنها آگاه نیست چطور تغذیه می کند؛ از باورها راه روش زندگی می گیرد، تصمیم می گیرد، اجرا می کند، آسیب می بیند، آسیب میزند. آسیبهای دردناکی که با ناآگاهی از آنها مجددا شرایط تکرارشان را فراهم می کنیم و دوباره آسیب و آسیب و آسیب و ….
انیاگرام به بررسی قالب‌ها و الگو و باورهایی می‌پردازد که عمری‌ست ناآگاهانه، به بازسازی و تکرار آن‌ها مشغولیم. قالب‌هایی که به جای ما فکر می‌کنند، احساساتی را در کالبد ما پدیدار می‌کنند، به نیابت از ما تصمیم می‌گیرند و از جانب ما رفتار می‌کنند. قالب‌ها و الگوهایی که “شخصیت” ما را شکل می‌دهند، و ما را کسی می‌کنند که می‌پنداریم هستیم غافل از اینکه ….
با شناخت تیپ شخصیتیمان، آرام آرام از همذات‌پنداری کردن با قالب شخصیتی خود دست می‌کشیم و به تدریج، مدیریت زندگی خود را به دست می‌گیریم. شخصیت خود را میابیم و با شکستن الگوهای آسیب زا و ترمیم بخشهای ازاردیده درون، راه را برای رسیدن به فضیلت می سازیم.
بدیهی است که شناخت تیپ شخصیتی ما، قدم اول برای خودآگاهی و ساختن مسیر رشد است. پس از این بینش، ما فرمانده زندگی خود خواهیم شد. در صورتی که پیش از آن، الگوها و قالب ها ما را به این‌سو و آن‌سو می‌راندند و ما را سرگردان و رنجور ساخته بودند.
با شناخت نه تیپ شخصیتی ایناگرام، علاوه بر شناخت خود، ابزاری کارآمد در دست خواهیم داشت، تا بتوانیم به کمک آن، روابط عاطفی و کاری بهتری را نیز تجربه کنیم. هر تیپ شخصیتی، به شیوه‌ای خاص با دنیا ارتباط برقرار می‌کند؛ و ما با شناخت تیپ شخصیتی مخاطب‌مان، و دانستن انگیزه‌های اصلی او، قادر خواهیم بود ارتباطی موفق‌تر و سازنده‌تر را تجربه کنیم.
نکته مهم این است که ما در این مسیر قصد برچسب زدن به خود و به دیگران را نداریم و آگاهیم که هر انسانی در جهان هستی همانند اثر انگشتش بی‌همتا است. انیاگرام، انسان‌های یکّه و منحصربه‌فرد را با توجه به زاویه نگاهشان به دنیا، انگیزه‌های بنیادین و واکنش‌های خودکارشان دسته‌بندی می‌کند؛ همانگونه که در علوم و تخصص های دیگر هم این دسته بندی ها منجر به شناخت و آگاهی شده است. انیاگرام هم علمی است که با این دسته‌بندی به ما کمک می‌کند تا شناختی بهتر از خود و دیگران داشته باشیم. و کیفیت رابطه‌هامان را بهبود ببخشیم.
در این مکتب چند واژه یا اصطلاح رواج دارد که مختصرا به مفهوم آنها میپردازیم:
یکی از این واژه‌ها، واژه گناه است. بدین معنا که هر آنچه مانع رشد شخصیت و رسیدن ما به فضیلت شود گناه است. در واقع گناه یک صفت اصلی و محدود کننده است و عامل مخرب روان و روابط اجتماعی است. گناه هر تیپ شخصیتی، خاص همان تیپ است. برخلاف انکه اغلب افراد تصور می کنند عوامل بیرونی مانعی برای رشد آنان هستند؛ در این مکتب، گناهان درونی خود را می یابند که مانع اصلی حرکت در مسیر رشد است. در انیاگرام برای شناخت گناه خود و رشد ویژگی‌های مثبت با تکنیک مشاهده درون آشنا می‌شویم. بدان معنا که درمی‌یابیم در وجودمان چه احساسهایی جریان دارد و در پشت افکار و احساساتمان چه می‌گذرد. اﯾﻦ روش ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ در ﺧﻮدﯾﺎﺑﯽ و ﺧﻮدﺷﻨﺎﺳﯽ ﻣﻔﯿﺪ و ﻣﻮﺛﺮ اﺳﺖ، بلکه با آشنایی با گناهان و رفع آنها در مسیر رشد می توانیم راهی برای رسیدن به فضیلت پیدا کنیم.
واژه دیگر این مکتب فضیلت است که در واقع ﻣﻘﺎم واﻻی اﻧﺴﺎﻧﯽ را ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪای ﻣﻔﺼﻞ و ﺟﺎﻣﻊ ﺑﯿﺎن ﻣﯽﮐﻨﺪ . فضیلت هدف نهایی رشد شخصیت است و در واقع فضیلت هر تیپ هم خاص همان تیپ است و پرواضح است که فضیلت هر تیپ آن چیزی است که در فرد کسب نشده و یا محدود شده و لازم برای تکامل شخصیت است.

  • اﻫﺪاف ﻣﮑﺘﺐ اﻧﯿﺎﮔﺮام:
    شناخت خود و بخش های تاریک خویش
    برداشتن موانع رشد
    رهایی از نقاب ها
    امکان تجربیات جدید تر
    شناخت بهتر دیگران در فرصت اندک
    بهبود روابط با دیگران
    پیش بینی رفتار افراد
    شناخت خود و بخش های تاریک خویش
    کشف شخصیت دروغین
    برداشتن نقابها
    کمک به فرد برای رسیدن به شخصیت اصلی
    کمک به فرد برای حضور در جاده رشد
    رسیدن به فضیلت

مونا فدایی
روانشناس و مدرس مکتب انیاگرام