شخصیت دوری گزین چیست؟ آیا تا به حال در مورد آن‌ها شنیده‌اید؟ آیا همچین فردی در اطراف شما است؟ اختلال اضطراب اجتماعی SAD و اختلال شخصیت اجتنابی AvPD ویژگی‌های مشترکی دارند که بارزترین آن‌ها اجتناب از موقعیت‌های اجتماعی است. در نگاه اول این مسئله ممکن است در تمایز این دو از هم مشکلاتی ایجاد کند. برای نمونه افرادی پرسیده‌اند: چرا مهم است این که آیا یک پزشک بالینی به صورت دقیق SAD را از AvPD متمایز می‌کند؛ با توجه به این که به نظر می‌رسد کار انجام شده یکسان است. در اصل اصلاح رفتار اضطراب محور و اجتناب از اجتماع کمی متفاوت است. آنچه در پی می‌آید شاید یکی از بهترین نمونه‌ها باشد که چرا این جمله ما علائم را درمان می‌کنیم، نه تشخیص‌ها را! یک ذهنیت اشتباه است. ما قبلاً در این خصوص بحث کردیم که SAD اساساً یک هراس مبتنی بر عملکرد اجتماعی است. این مسئله ریشه در ترس بی حد و اندازه از گفتن یا انجام کاری است که می‌تواند باعث شرم یا خجالت شود. احتمالاً در واکنش به یک تجربه نظارت دقیق اجتماعی ایجاد می‌شود. SAD همچنین تمایل به شروع واضحی دارد. با موفقیت در معرض درمان، آموزش مهارت‌های اجتماعی و مهارت‌های زندگی می‌تواند موثر باشد. مصرف داروهایی هم در گروه انتخابی با مشورت پزشک مورد نظر می‌تواند جوابگو باشد.

شخصیت اجتنابی

در حالی که یک ویژگی اصلی اجتناب اجتماعی است مانند AvPD و SAD کاملاً مشخص است که نیاز به مداخله بسیار متفاوتی دارد. شخصیت دوری گزین یا شخصیت اجتنابی متفاوت با اضطراب اجتماعی است. می‌توانید با رجوع به مقاله مورد نظر تعریف بهتری از SAD دریافت کنید. به طور خلاصه AvPD در هسته اصلی آن با مهارتهای اجتماعی و اجتناب مشخص می‌شود. این مسئله نه به دلیل اضطراب عملکرد بلکه به دلیل خودارزیابی منفی در مقایسه با دیگران است. در حقیقت یک مولفه عزت نفس یا حرمت نفس مشخص وجود دارد که می‌تواند منجر به عوارض اجتماعی شود. در اصل این در مورد افرادی است که احساس می‌کنند به شکل عجیبی خوب نیستند و نسبت به سایرین چیز کمتری برای ارائه دارند. این دسته از افراد که اختلال شخصیت اجتنابی دارند این احساس را به دیگران منتقل می‌کنند، و سپس با این فرض که دیگران آن‌ها را همانطور که خودشان نگاه می‌کنند، می‌بینند؛ وضعیت را بدتر می‌کنند. آن‌ها همانطور که خود را دوست ندارند، تصور می‌کنند که برای دیگران هم دوست داشتنی و خوب نیستند و دیگران به راحتی می‌توانند آن‌ها را رد کنند. بنابراین اگر خویشتن دوستی خود را در محوریت بیشتری قرار دهند یا مسئله حرمت نفس را در خود حل کنند شاید راحت‌تر بتوانند با این مشکل کنار بیایند. در اصل این اختلال مثل یک فرضیه دفاعی است، از آن‌ها محافظت می‌کند تا مجبور نباشند خود را در معرض این دسته از احساسات و مقایسه با سایرین قرار دهند. بنابراین آن‌ها احتمال رد احتمالی خود را که در ذهن می‌پرورند از خود جدا می‌کنند. برخی از افراد مبتلا به AvPD دارای چنین حساسیت بیشتری نسبت به طرد شدن و قضاوت هستند و این مسئله محدود به ویژگی اختلال شخصیت پارانوئید است. یعنی مدام از حرف‌های دیگران سوء تعبیری برای خود داریم.

افراط در جزئیات

به نظر می‌رسد که زندگی با دل مشغولی در مورد انتقاد و رد کردن به اندازه کافی مساعدت آمیز نبود. مبتلایان به AvPD نیز به طور کلی مضطرب به نظر می‌رسند. افراد مبتلا به شخصیت دوری گزین عمیقاً و بدون ادعا احساس کمبود لذت می‌کنند و ناتوانی زیادی در پذیرش تعارف یا دیدن نکات مثبت در خود دارند. در حقیقت این تجربه ما بوده است که گاهاً ناامیدی‌های درونی آن‌ها در لحظه خصومت با شخصی که احساس می‌کنند انتقادی است، فرار می‌کنند. با این اوصاف به جای تسکین، فرد مبتلا به شخصیت اجتنابی خود را به خاطر این طغیان مایوس می‌کند و معتقد است که سرنوشت خود را مانند ظاهر شدن در جعبه‌ای مهر و موم شده پیش به سوی خرابی می‌رود.

ساده سازی برای تمایز AvPD و SAD

اگر چه این دو اختلال دارای ویژگی مشترک اضطراب مبتنی بر اجتماعی هستند اما AvPD یک مسئله پیچیده‌تری از SAD است. برخلاف SAD که یک اختلال بیشتر اکتسابی است. شخصیت دوری گزین مانند اکثر مسائل ریشه در شخصیت بی نظم، ریشه در طرحواره، باورهای هسته‌ای فراگیر درباره خود و جهان پیرامون دارد که این مسئله در اوایل در ذهن جمع می‌شود و در سن 11 سالگی متبلور می‌شود. شروع AvPD از دوران کودکی و به شکل موذیانه‌ای شروع می‌شود و به احتمال زیاد فرد به خاطر می‌آورد که همیشه عصبی، خجالتی و درون گرا بوده است و شاید مدام خود را تحقیر می‌کند. این حقارت و ناتوانی در احساس می‌تواند با سوء رفتار عاطفی قابل توجهی در کودکی که افرادی اغلب کودک را تحقیر می‌کردند یا زمین می‌انداختند، ارتباط دارد.

با دانستن این موضوع درمانگرانی که می‌خواهند SAD را از AvPD متمایز کنند، خوب است که در گردآوری تاریخجه خود جزئیات بیشتری داشته باشند. همچنین بررسی طرح اصلی شخصیت فرد مفید است. اگر قصد دارید با اختلالات شخصیتی کار کنید، یادگیری در مورد پرسش نامه طرحواره جوان مفید خواهد بود. این ابزار در اصل توسط روانشناس جفر یانگ ایجاد شده است و ابزاری جامع برای ارزیابی باورهای اصلی و تاثیر آن‌ها بر رفتارهای مشکل ساز شخص است. طرح اصلی ناسازگار مبتلایان به اختلال شخصیت اجتنابی تمرکز بر عقایدی مانند “من کسل کننده هستم!” ، “من بی کفایت هستم.” ، ” هیچ کدام از کارهایم به اندازه دیگران خوب نیست.” و “مردم نمی‌خواهند با من وقت بگذرانند چون به اندازه آن‌ها خوب نیستم.” دارند. در ادامه برای ساده‌تر شدن کار، برای شما تعریفی مختصر از SAD و AvPD ارائه می‌دهیم.

اختلال شخصیت اجتنابی و SAD

همانطور که در ابتدا گفتیم شخصیت اجتنابی بخشی از گروه اختلالات شخصیت اضطرابی است. کسانی که به این اختلال مبتلا هستند تمایل دارند که از خود تصور ضعیفی داشته باشند و ترس زیادی از قضاوت دیگران در مورد خود دارند. این مسئله باعث می‌شود فرد از همه چیز، از رویدادهای اجتماعی گرفته تا رفتن به فروشگاه مواد غذایی اجتناب کند. تخمین زده می‌شود که 2.5% افراد در سطح جهانی مبتلا به شخصیت دوری گزین باشند و به ندرت این اختلال قبل از بزرگسالی شناسایی می‌شود. علت اصلی و واضح اختلال شخصیت اجتنابی هنوز ناشناخته است، اما محققان این وضعیت را در خانواده‌ها مشاهده کرده‌اند، حتی زمانی که اعضای خانواده با یکدیگر زندگی نمی‌کنند که این مسئله نشان می‌دهد می‌تواند ژنتیکی یا محیطی هم باشد. بنابراین چکیده‌ای از ویژگی‌های افراد مبتلا به AvPD را با هم بررسی می‌کنیم:

• نسبت به انتقاد حساسیت بالایی دارند.
• افراد کمی در دایره دوستی آن‌ها هستند یا اصلاً دوستی ندارند.
• ترس شدید در مورد وقایع اجتماعی دارند.
• از نظر دیگران خجالتی یا عجیب دیده می‌شوند.
• در مورد چالش‌های زندگی اغراق می‌کنند.
• خود را زشت می‌بینند و فکر می‌کنند دوست داشتنی نیستند.

در ادامه به افراد مبتلا به SAD می‌پردازیم. فردی که دارای اضطراب اجتماعی است، محرک‌های عاطفی را در محیط‌های اجتماعی تجربه می‌کند که ممکن است باعث یخ زدگی یا فرار او شود. به همین دلیل آن‌ها در وهله اول اغلب از وقایع اجتماعی اجتناب می‌کنند مانند افراد مبتلا به AvPD ! اما یک بار دیگر با نگاهی بر اختلال شخصیت اجتنابی در مقابل اضطراب اجتماعی به این مسئله می‌پردازیم. افراد مبتلا به اضطراب اجتماعی معمولاً دوست دارند، دوستی بیابند و دوست داشته شوند و اجتماعی‌تر شوند. و ترس عاملی است که آن‌ها را از این کار باز می‌دارد. در اصل افرادی که اضطراب اجتماعی دارند با عوامل زیر می‌توانند تحریک شوند:

• شخصی نظاره گر انجام کاری است.
• اذیت کردن بدون ضرر رساندن اتفاق می‌افتد.
• تمرکز افراد روی آن‌ها باشد.
• آن‌ها مجبور شوند در جمعی صحبت کنند.
• آن‌ها مجبور شوند کارهای خصوصی خود را با افراد اطراف خود انجام دهند (مانند برقراری تماس تلفنی یا صحبت با دوست)

در این مواقع افراد مبتلا به SAD ممکن است سرخ شوند یا لکنت زبان بگیرند، رشته افکار خود را از دست بدهند یا یخ بزنند و این مجموعه اتفاقات باعث خجالت آن‌ها می‌شود. اما توجه کنید افرادی که مبتلا به اضطراب اجتماعی هستند، مانند افراد مبتلا به شخصیت اجتنابی خود را فرومایه یا دوست نداشتنی نمی‌دانند. جدا از این که این دسته از افراد کمی از نظر اجتماعی متفاوت هستند اما خود را با سایرین برابر می‌دانند. در اصل آن‌ها غالباً ناامید شده‌اند چرا که هنوز هم چیزهای زیادی برای ارائه به این دنیا دارند؛ اما ترس آن‌ها را برای موفق شدن در زمینه شغلی و اجتماعی باز می‌دارد. آیا ترس در زندگی شما، شما را عقب نگه می‌دارد؟ شاید درمان آن با مشاوره آنلاین در این ایام کرونایی به شما کمک کند.

در نهایت باید به طور خلاصه بگوییم، اگر سابقه اولیه سوء استفاده عاطفی، خجالتی و خود کم بینی از دوران نوجوانی وجود داشته باشد؛ درمانگران باید AvPD را با یک برنامه درمانی متمرکز بر هسته عقاید، پیگیری کنند تا به نتیجه مطلوب برسند. واضح است که بین شخصبت دوری گزین و SAD تفاوت‌های بارزی وجود دارد. اکنون تفاوت‌های این دو اختلال را می‌دانید و از همه مهم‌تر در مورد اهمیت آن در تشخیص اختلال و درمان آن، آگاه هستید. این مطالب شما را یاد فردی نمی‌اندازد؟ خود شما تا به حال این علائم را در خود دیده‌اید؟ بهتر است برای اطمینان بیشتر با یک روان درمانگر مشورت کنید تا بتوانید به درستی تشخیص دهید. نظرات و سوالات خود را در بخش دیدگاه با ما به اشتراک بگذارید.