سندرم پای بیقرار یا RLS وضعیتی هست که معمولاً به دلیل احساس ناخوشایند، باعث ایجاد تمایل غیر قابل کنترل در حرکت دادن پاها می‌شود. این اتفاق معمولاً در ساعات شب هنگام نشسته یا دراز کشیده اتفاق می‌افتد. این نوع حرکت می‌تواند به طور موقت احساس ناخوشایند را کاهش دهد. سندرم پای بی قرار که به آن بیماری Willis-Ekbom نیز گفته می‌شود؛ می‌تواند از هر سنی شروع شود و به طور کلی با افزایش سن، این بیماری بدتر می‌شود. این مسئله می‌تواند خواب را مختل کند، که اختلال در فعالیت‌های روزمره را با خود در پی دارد. مراحل ساده مراقبت از خود و تغییر سبک زندگی ممکن است به تسکین علائم کمک کند. داروها و دارو درمانی همچنین به بسیاری از افراد مبتلا به RLS کمک می‌کنند.

علائم

علامت اصلی سندرم پای بیقرار تمایل به حرکت دادن پاها هست. ویژگی‌های مشترک RLS شامل:

• احساساتی که بعد از استراحت شروع می‌شوند. این احساس معمولاً بعد از دراز کشیدن یا نشستن برای مدت طولانی مانند اتومبیل، هواپیما یا سینما آغاز می‌شود.
• تسکین با حرکت! احساس بد بیماری که دچار RLS است با حرکت کاهش می‎ابد. مانند کشش، تکان دادن پاها، گام زدن یا راه رفتن.
• بدتر شدن علائم در شب! علائم این بیماری به طور عمده در شب رخ می‌دهد.
• تکان خوردن پا در شب! RLS یا سندرم پای بی قرار ممکن است با وضعیت شایع دیگری به نام حرکت دوره‌ای اندام در خواب همراه باشد، که باعث لرزش و لگد پاهای شما می‌شود، احتمالاً در طول شب و هنگام خواب این مشکل برای شما پیش می‌آید.

مردم به طور معمول علائم RLS را احساس ناخوشایندی و غیر طبیعی در پا یا پاهای خود توصیف می‌کنند. این علائم معمولاً در دو طرف بدن اتفاق می‌افتد. یک علامتی که کمتر شایع است، این است که این احساسات ناخوشایند حتی روی بازو هم ممکن است تاثیر بگذارند. در کل احساساتی که در اندام به جای پوست در سندرم پای بی قرار رخ می‌دهد، به شرح زیر است:

• خزیدن
• مور مور شدن
• کشش
• حرکت ضربان دار
• درد
• خارش
• احساس برق گرفتگی

گاهی اوقات توضیح احساسات دشوار است. افراد مبتلا به RLS معمولاً این بیماری را به عنوان گرفتگی عضله یا بی حسی توصیف نمی‌کنند. با این حال، آن‌ها دائماً تمایل به حرکت دادن پاهای خود را توصیف می‎‌کنند. نوسان شدت علائم، معمول است. بعضی اوقات علائم برای مدتی از بین می‌روند و دوباره شدت می‌گیرند.

چه موقع به پزشک باید مراجعه کرد؟

برخی از افراد مبتلا به سندرم پای بیقرار ، هرگز دنبال مراقبت‌های پزشکی نیستند، چون نگران هستند که جدی گرفته نشوند. اما توجه کنید که RLS می‌تواند در خواب و کیفیت خواب شما اختلال ایجاد کند (باعث بی خوابی می‌شود) و باعث خواب آلودگی روزانه شما می‌شود. این مسئله در کل کیفیت زندگی شما را تحت تاثیر قرار می‌دهد. بنابراین اگر فکر می‌کنید مبتلا به سندرم پای بی قرار هستید، با پزشک خود صحبت کنید.

علل

در نظر بگیرید که اغلب علت مشخصی برای RLS وجود ندارد. محققان گمان می‌کنند که این شرایط ممکن است ناشی از عدم تعادل شیمیایی دوپامین مغز باشد که پیام‌هایی را برای کنترل حرکت عضلات ارسال می‌کند. در مورد دو عاملی که می‌توانند بیماری را به ما برسانند صحبت کنیم.

1. وراثت: گاهی اوقات سندرم پای بی قرار در خانواده‌ها به وجود می‌آید. به خصوص اگر این بیماری از قبل از 40 سالگی شروع شود. محققان مکان‌هایی را در کروموزوم‌ها شناسایی کرده‌اند که ژن‌های RLS در آن‌ها وجود دارند.
2. بارداری: بارداری یا تغییرات هورمونی ممکن است به طور موقت علائم و نشانه‌های RLS را بدتر کند. برخی از زنان برای اولین بار در دوران بارداری، به ویژه در سه ماهه آخر بارداری خود به RLS مبتلا می‌شوند. با این حال علائم آن معمولاً بعد از زایمان از بین می‌روند.

عوامل خطر

RLS می‌تواند در هر سنی، حتی در دوران کودکی ایجاد شود. لازم به ذکر است که این اختلال با افزایش سن بیشتر دیده می‌شود و همچنین در زنان بیشتر از مردان است. سندرم پای بیقرار معمولاً مربوط به یک مشکل جدی پزشکی نیست. با همه این موارد گاهی اوقات با شرایط دیگری همراه است؛ مانند:

• نوروپاتی محیطی؛ این مورد آسیب به اعصاب دست و پاهای شما گاهی به دلیل بیماری‌های مزمن مانند دیابت و اعتیاد به الکل است.
• کمبود آهن حتی بدون کم خونی می‌تواند باعث RLS یا بدتر شدن آن شود. اگر سابقه خونریزی از معده یا روده را دارید، دوره‌های قاعدگی سنگین را تجربه می‌کنید یا به طور مکرر خون اهدا می‌کنید؛ ممکن است دچار کمبود آهن باشید.
• نارسایی کلیه؛ اگر نارسایی کلیه داشته باشید، ممکن است کمبود آهن داشته باشید، غالباً با کم خونی همراه است. زمانی که کلیه‌ها به درستی کار نکنند، ذخیره آهن در خون شما کاهش میابد. این موارد و سایر تغییرات شیمیایی در بدن ممکن است باعث RLS یا بدتر شدن آن شوند.
• شرایط نخاع: ضایعات نخاع در نتیجه آسیب یا جراحت به RLS مرتبط شده است. داشتن بی حسی به نخاع، مانند انسداد نخاع، همچنین خطر ابتلا به سندرم پای بی قرار را افزایش می‌دهد.

عوارض

اگر چه RLS منجر به سایر موارد جدی نمی‌شود، علائم می‌توانند از سخت آزار دهنده تا ناتوان باشند. بسیاری از افراد مبتلا به سندرم پای بی قرار خوابیدن یا خواب ماندن را دشوار می‌دانند. همانطور که قبلاً گفتیم، RLS شدید باعث اختلال در کیفیت زندگی می‌شود و می‌تواند منجر به افسردگی در فرد شود. بی خوابی ممکن است منجر به خواب آلودگی بیش از حد در روز شود، اما توجه داشته باشید که RLS ممکن است در چرت زدن تداخل ایجاد کند.

پیش آگاهی برای این بیماران

سندرم پای بیقرار به طور کلی یک بیماری مادام العمر است که هیچ درمانی برای آن وجود ندارد. با این حال درمان‌های فعلی می‌توانند این اختلال را کنترل کنند، علائم را به حداقل برسانند و دوره‌های خواب آرام را افزایش دهند. توجه کنید همانطور که قبلاً گفتیم علائم می‌توانند با افزایش سن بدتر شوند، اگر چه این کاهش برای افرادی که از بیماری پزشکی مرتبط رنج می‌برند نیز ممکن است تا حدی سریع‌تر باشد. در حقیقت تشخیص RLS به معنای شروع بیماری عصبی دیگری مانند بیماری پارکینسون نیست. به علاوه برخی از افراد بهبود پیدا می‌کنند (دوره‌هایی را تجربه می‌کنند که علائم این بیماری برای روزها، هفته‌ها، ماه‌ها یا سال‌ها کاهش میابد یا از بین می‌رود) اگر چه علائم اغلب سرانجام دوباره ظاهر می‌شوند. اگر علائم RLS خفیف است، در روز احساس ناراحتی قابل توجهی نمی‌کنید یا بر توانایی خواب رفتن شما تاثیر نمی‌گذارد؛ لازم نیست این بیماری درمان شود.

سندروم پاهای بیقرار چگونه درمان می‌شود؟

RLS با مراقبت در جهت تسکین علائم قابل درمان است. حرکت اندام‌های آسیب دیده ممکن است تسکین موقتی داشته باشد. بعضی اوقات می‌توان علائم سندروم پای بی قرار را با یافتن و درمان یک بیماری پزشکی مرتبط مانند نوروپاتی محیطی، دیابت یا کم خونی و فقر آهن کنترل کرد. مکمل آهن یا داروها معمولاً مفید هستند اما هیچ دارویی به طور موثر RLS را برای همه افراد کنترل نمی‌کند. آزمایش داروهای مختلف ممکن است لازم باشد. علاوه بر این داروهایی که به طور منظم مصرف می‌شوند ممکن است با گذشت زمان اثر خود را از دست بدهند یا حتی شرایط را بدتر کنند، و تغییر داروها را ضروری می‌کند. گزینه‌های درمانی سندرم پای بی قرار عبارتند از:

تغییر سبک زندگی! برخی از تغییرات و فعالیت‌های سبک زندگی ممکن است در افرادی که علائم خفیف تا متوسط RLS را دارند، تا حدی تسکین پیدا بکند. این مراحل شامل اجتناب یا ترک مصرف الکل یا دخانیات ( اعتیاد )، تغییر یا حفظ یک الگوی خواب منظم، برنامه ورزشی در حد متوسط و ماساژ پاها، استحمام گرم یا استفاده از پد گرم کننده یا کیسه یخ است. دستگاه‌های پزشکی جدیدی وجود دارد که توسط سازمان غذا و داروی ایالت متحده پاکسازی شده است، از جمله بسته بندی پا که فشار را در زیر پا وارد می‌کند و دیگری یک پد است که لرزش را به پشت پاها منتقل می‌کند. تمرینات هوازی و کششی پا با شدت متوسط نیز ممکن است تا حدی بیمار RLS با علائم خفیف را تسکین دهد.

چه تحقیقاتی در حال انجام است؟

ماموریت انستیتوی ملی اختلالات عصبی و سکته مغزی، جستجوی دانش بنیادی در مورد مغز و سیستم عصبی و استفاده از این دانش برای کاهش بار بیماری‌های عصبی است. در حالی که علت مستقیم سندرم پای بیقرار اغلب ناشناخته است، تغییرات در مسیر سیگنالیک مغز به احتمال زیاد در این بیماری نقش دارد. به طور خاص، محققان گمان می‌کنند که اختلال در انتقال سیگنال‌های دوپامین در گانگلیون‌های اصلی مغز می‌تواند نقش داشته باشد. توجه کنید که همانطور که قبلاً ذکر کردیم بین ژنتیک و RLS رابطه وجود دارد. با این حال هنوز هیچ آزمایش ژنتیکی در این مورد وجود ندارد. به نظر می‌رسد سیستم تحریک مغز در RLS بیش از حد فعال است و ممکن است هم نیاز به حرکت هنگام تلاش برای استراحت و هم عدم توانایی در حفظ خواب را ایجاد کند.

از آن جایی که دانشمندان در حال حاضر مکانیسم‌های ورود آهن به مغز و نحوه تنظیم این مکانیسم‌ها را به طور کامل نمی‌فهمند؛ محققان در حال مطالعه نقش سلول‌های اندوتلیال هستند. (بخشی از پوشش محافظ به نام سد خونی- مغزی که گردش خون را جدا می‌کند. خون از مایع اطراف بافت مغز- در تنظیم متابولیسم آهن مغزی) در کل نتایج ممکن است بینش جدیدی در مورد درمان علائم شناختی و حرکتی مرتبط با این اختلالات ارائه بدهد.

در این مقاله در مورد سندرم پای بیقرار برای شما گفتیم. در صورت مشکوک بودن به این بیماری برای اطمینان از خود می‌توانید مشاوره آنلاین ما را تجربه کنید.