اختلال بدشکلی بدن نوعی اختلال سلامت روان است که در آن شما نمی‌توانید به یک یا چند نقص در ظاهر خود فکر نکنید. نقص هایی که جزئی به نظر می‌رسند یا توسط دیگران قابل مشاهده نیستند، اما ممکن است چنان احساس خجالت، شرمندگی و اضطراب داشته باشید که از بسیاری از موقعیت‌های اجتماعی دوری کنید. هنگامی که به اختلال بدشکلی بدن یا دیسمورفی مبتلا هستید، به شدت روی ظاهر و تصویر بدن خود تمرکز می‌کنیدو بارها و بارها در آینه اهر خود را چک می‌کنید، آرایش می‌کنید یا به دنبال اطمینان هستید. گاهی اوقات هر روز ساعت‌ها این کار را انجام می‌دهید. نقص درک شده و رفتارهای تکراری باعث پریشانی قابل توجه شما می‌شود و بر توانایی شما در عملکرد در زندگی روزمره تاثیر می‌گذارد. حتی ممکن است شما در body dysmorphic disorder به دنبال چندین روش آرایشی باشید تا سعی کنید نقص درک شده خود را برطرف کنید. پس از آن، ممکن است احساس رضایت موقتی یا کاهش پریشانی خود را داشته باشید؛ اما اغلب اضطراب برمی‌گردد و ممکن است دوباره به جستجوی راه‌های دیگر برای رفع نقص ادراک شده خود بپردازید. درمان دیسمورفی ممکن است شامل درمان شناختی رفتاری و دارو درمانی باشد.

BDD یا اختلال بدشکلی بدن

اکثر ما چیزی در ظاهر و فیزیک خود داریم که با آنها خوشحال نیستیم. مثل بینی کج، لبخند ناهموار، چشمان خیلی بزرگ یا خیلی کوچک. اگرچه ممکن است نسبت به نقص‌های خود دلهره داشته باشیم، اما آن‌ها در زندگی روزمره ما مانعی نیستند. افرادی که به اختلال بدشکلی بدن یا دیسمورفی مبتلا هستند، هر روز ساعت‌ها به نقص واقعی یا ادرک شده خود فکر می‌کنند. آن‌ها نمی‌توانند افکار منفی خود را کنترل کنند و افرادی را که به آن‌ها می‌گویند ظاهر خوبی دارند، باور نمی‌کنند. افکار مبتلایان به این اختلال ممکن است باعث پریشانی شدید عاطفی شده و عملکرد روزانه آن‌ها را مختل کند. آن‌ها ممکن است کار یا تحصیل را از دست بدهند، از موقعیت‌های اجتماعی اجتناب کنند و حتی از خانواده و دوستانشان جدا شوند، زیرا می‌ترسند دیگران متوجه نقص آنان شوند.

body dysmorphic disorder یا BDD نوعی اختلال تصویری از بدن است که با مشغله‌های مداوم، همراه با نقص تصوری یا جزئی در ظاهر فرد مشخص می‌شود. افراد مبتلا به دیسمورفی می‌توانند از هر جای بدن خود بدشان بیاید، اگرچه اغلب آن‌ها تصور می‌کنند که در موها، پوست، سینه، بینی و معده خود نقص دارند. در واقع یک نقص درک شده ممکن است یک نقص جزئی باشد یا وجود نداشته باشد؛ اما برای یک فرد مبتلا به این بیماری، این نقص قابل توجه و برجسته است که اغلب باعث ناراحتی شدید عاطفی و دشواری در عملکرد روزانه می‌شود. BDD اغلب در بزرگسالان و نوجوانان ایجاد می‌شود و تحقیقات نشان می‌دهد که تقریباً به طور مساوی بر مردان و زنان تاثیر می‌گذارد. در ایالت متحده دیسمورفی در 2.5 درصد مردان و در 2.2 درصد زنان رخ می‌دهد. دیسمورفی اغلب در نوجوانان 12 الی 13 ساله شروع می‌شود. دلایل بروز BDD نامشخص است اما برخی از عوامل بیولوژیکی و محیطی ممکن است در توسعه آن نقش داشته باشند؛ از جمله استعداد ژنتیکی، عوامل عصبی زیست شناختی مانند سوء عملکرد سروتونین در مغز، ویژگی‌های شخصیتی و تجربیات زندگی مثل آسیب به کودک، سوء استفاده جنسی و آسیب همسالان!

علائم

علائم و نشانه‌های اختلال بدشکلی بدن یا دیسمورفی عبارتند از:

• مشغولیت شدید با یک نقص قابل درک در ظاهر که برای دیگران دیده نمی‌شود یا جزئی به نظر می‌رسد.
• اعتقاد راسخ بر این که نقصی در ظاهر وجود دارد که باعث زشتی و تغییر شکل می‌شود.
• اعتقاد به این که دیگران به شکلی منفی توجه ویژه‌ای به ظاهر شما دارند یا شما را مسخره می‌کنند.
• انجام رفتارهای با هدف رفع یا پنهان کردن نقص درک شده که مقاومت در برابر آن دشوار است یا تلاش برای کنترل آن از طریق کارهایی مانند بررسی مرتب آینه، آرایش مداوم.
• تلاش برای پنهان کردن نقص‌های قابل درک با یک ظاهر طراحی شده، آرایش یا لباس.
• دائماً ظاهر خود را با دیگران مقایسه کردن.
• مرتباً به دنبال اطمینان از ظاهر خود از دید دیگران بودن.
• داشتن گرایش‌های کمال گرایانه.
• انجام اقدامات آرایشی و بهداشتی و رضایت کم!
• پرهیز از موقعیت‌های اجتماعی.

مشغله در مورد ظاهر و افکار بیش از حد در مورد آن و رفتارهای تکراری می‌تواند ناخواسته باشد، کنترل آن دشوار و بسیار وقت گیر است که می‌تواند باعث ناراحتی عمده یا مشکلاتی در زندگی اجتماعی، کار، مدرسه یا سایر زمینه‌های عملکرد شما شود. شما ممکن است در body dysmorphic disorder بیش از حد بر روی یک یا چند قسمت از بدن خود تمرکز کنید. ویژگی‌ای که روی آن تمرکز می‌کنید، ممکن است با گذشت زمان تغییر کند. متداول‌ترین ویژگی‌هایی که افراد تمایل دارند در مورد آن‌ها اصلاحاتی انجام دهند، عبارتند از:

• صورت مانند بینی، چین و چروک و آکنه و لکه‌ها
• مو مانند ظاهر آن، کم پشتی و طاسی
• ظاهر پوست و رگها
• اندازه پستان
• اندازه و سایز عضله
• دستگاه تناسلی

مشغله‌ در مورد این که بدن شما بسیار کوچک است یا عضلانی نیست (بدشکلی عضلانی) تقریباً بیشتر در مردان اتفاق می‌افتد. بینش در مورد دیسمورفی یا اختلال بدشکلی بدن متفاوت است. ممکن است تشخیص دهید که اعتقادات شما در مورد نقص‌های درک شده خود بیش از حد باشد یا صحیح نباشد، یا فکر کنید احتمالاً آن‌ها درست هستند یا کاملاً خود را متقاعد کنید که درست هستند. هر چه به اعتقادات خود اطمینان بیشتری داشته باشید، ممکن است در زندگی خود اختلال و پریشانی بیشتری را تجربه کنید. این بیماری جزء اختلالات روانی شایع در دهه اخیر است.

چه موقع به پزشک مراجعه کنیم؟

شرم و خجالت در مورد ظاهر خود ممکن است شما را از درمان اختلال بدشکلی بدن باز دارد. اما اگر علائم و نشانه‌هایی دارید، به ارائه دهنده مراقبت‌های اولیه یا یک متخصص بهداشت روان مراجعه کنید. دیسمورفی یا body dysmorphic disorder معمولاً به خودی خود بهتر نمی‌شود. در صورت عدم درمان، ممکن است به مرور بدتر شود و منجر به اضطراب، افسردگی شدید و حتی افکار خودکشی شود. اگرچه هیچ دارویی به طور خاص توسط سازمان غذا و دارو FDA برای درمان دیسمورفی تایید نشده است، اما داروهایی که برای درمان سایر بیماری‌های بهداشت روانی مانند افسردگی و وسواس فکری عملی استفاده می‌شوند، می‌توانند موثر باشند. این داروها عبارتند از:

• مهارکننده‌های انتخابی جذب مجدد سرتونین SSRI: از آنجا که تصور می‌شود دیسمورفی تا حدی ناشی از مشکلات سرتونین شیمیایی مغز باشد، ممکن است SSRI تجویز شود. به نظر می‌رسد SSRIها بیش از سایر داروهای ضد افسردگی برای دیسمورفی موثر هستند و ممکن است به کنترل افکار منفی و رفتارهای تکراری شما کمک کنند.
• سایر داروها: سایر داروها در بعضی از موارد، بسته به علائم شما ممکن است در کنار SSRI تجویز شوند.

اگر فکر خودکشی دارید!

افکار و رفتار خودکشی با اختلال بدشکلی بدن یا دیسمورفی مشترک است. اگر فکر می‌کنید ممکن است به خود آسیب بزنید یا اقدام به خودکشی کنید، بلافاصله موارد زیر را انجام دهید:

• بلافاصله با شماره 123 یا شماره اورژانس محلی خود تماس بگیرید.
• با متخصص بهداشت روان خود تماس بگیرید.
• از ارائه دهنده مراقبت‌های اولیه خود کمک بگیرید.
• با یک دوست نزدیک یا یکی از عزیزان خود تماس بگیرید.
• با یک فرد معنوی در اعتقادات خود تماس بگیرید.

علل

به طور خاص مشخص نیست که چه عواملی باعث اختلال بدشکلی بدن یا دیسمورفی می‌شوند. مانند بسیاری دیگر از شرایط بهداشت روانی، دیسمورفی ممکن است در اثر ترکیبی از موضوعات مانند سابقه خانوادگی این اختلال، ناهنجاری‌های مغز و ارزیابی‌های منفی یا تجربیات مربوط به بدن یا تصویر از خود ایجاد شود.

عوامل خطر

اختلال بدشکلی بدن به طور معمول از اوایل سال‌های نوجوانی شروع می‌شود و مردان و زنان را مبتلا می‌کند. به نظر می‌رسد برخی فاکتورها خطر ایجاد یا تحریک دیسمورفی را افزایش می‌دهند. این عوامل شامل:

• داشتن خویشاوندان خونی با body dysmorphic disorder یا وسواس فکری عملی.
• تجارب منفی زندگی مانند اذیت شدن در کودکی، بی توجهی یا سوء استفاده
• برخی از ویژگی‌های شخصیتی مانند کمال گرایی
• فشار اجتماعی یا انتظارات نامعقول در مورد زیبایی
• داشتن یک بیماری بهداشت روان دیگر مانند اختلال اضطراب بعد از سانحه یا افسردگی.

عوارض

عوارضی که ممکن است در اثر اختلال بدشکلی بدن ایجاد شود یا با آن در ارتباط باشد، شامل موارد زیر است:

• افسردگی اساسی یا سایر اختلالات خلقی
• افکار یا رفتار خودکشی
• اختلالات اضطرابی، از جمله اختلال اضطراب اجتماعی (ترس اجتماعی)
• اختلال وسواس فکری عملی
• اختلالات اشتها
• سوئ مصرف مواد
• مشکلات سلامتی ناشی از رفتارهایی مانند کندن پوست
• درد جسمی یا خطر تغییر شکل در اثر مداخلات جراحی مکرر

این عوارض ممکن است در اثر بیماری دیسمورفی یا body dysmorphic disorder ایجاد شود. در برخی از موارد علائم و عوارض دیسمورفی ممکن است به حدی شدید باشد که شما به بستری روانپزشکی نیاز داشته باشید. این موضوع معمولاً فقط در مواردی که قادر به ادامه مسئولیت‌های روزمره نیستند و یا در معرض خطر آسیب رساندن به خود هستند، توصیه می‌شود.

پیشگیری

هیچ راه شناخته شده‌ای برای پیشگیری از اختلال بدشکلی بدن وجود ندارد. با این حال، از آنجا که دیسمورفی اغلب از اوایل سال‌های نوجوانی شروع می‌شود، شناسایی زود هنگام این اختلال و شروع درمان ممکن است فوایدی داشته باشد. درمان نگهدارنده طولانی مدت ممکن است به جلوگیری از عود علائم دیسمورفی کمک کند.

در این مقاله در مورد اختلال بدشکلی بدن و عواملی که باعث بروز آن می‌شود صحبت کردیم. دیسمورفی در زنان و مردان اثرات یکسانی دارد و در دهه‌های اخیر شایع شده است. علائم و خطرات احتمالی یا داروهای احتمالی برای آن را به اطلاع شما رساندیم. اگر فکر می‌کنید این اختلال همه گیر را دارید یا نیاز به مشاوره تخصصی‌تر در این زمینه دارید با ما تماس بگیرید و مشاوره آنلاین را در این ایام کرونایی تجربه کنید. در غیر این صورت، لطفا سوالات احتمالی خود را با ما به اشتراک بگذارید. آیا این بیماری را در افراد نزدیک خود دیده‌اید؟ علائم گفته شده شما را به یاد فرد خاصی نمی‌اندازد؟ در صورت وجود، برای کمک به او وقت را هدر ندهید.